Bolaga ingliz tilini uyda örgatiş uçun özingiz ingliz tilini mukammal bilişingiz şart emas. Kiçik yoşda grammatika emas, til bilan har kungi qisqa va quvnoq uçraşuv muhim: sözlar, qöşiqlar, öyinlar va oddiy iboralar.

Haftada bir marta uzoq «dars» ötkazgandan köra, har kuni 10–15 daqiqa öynaş foydaliroq: sözlar takrorlaş bilan esda qoladi. Boşlaş uçun bitta mavzu va 5–7 ta söz yetadi.

Qaysi yoşda nimani kutiş mumkin

Yoş Odatda nima qila oladi Nimadan boşlaş
4–5 Sözlarni eşitib taniydi, qöşiq va sanoqni takrorlaydi, oddiy buyruqni bajaradi Ranglar, hayvonlar, 1 dan 10 gaça sonlar
6–7 Qisqa iboralar aytadi, alifboni örganadi, ayrim sözlarni öqiy boşlaydi Salomlaşiş, «My name is…», harflar va tovuşlar
8–10 Oddiy gap tuzadi, qisqa matn öqiydi, sözlarni yozadi Kundalik mavzular, öqiş va yoziş

Bu — möljal, meʼyor emas. Kiçik bola tilni köproq quloq bilan, kattaroq bola esa öqiş va yoziş orqali örganadi. Şuning uçun 8 yoşda boşlaş ham keç emas.

Birinçi oy: qadamma-qadam reja

  1. Mavzu tanlang. Ranglar, hayvonlar, mevalar, sonlar, kiyimlar — har haftaga bitta mavzu va 5–7 ta söz.
  2. Avval tinglaş. Bola sözni bir neça marta eşitsin, keyin özi aytsin. Töğri talaffuzni ovozli manbadan oling: qöşiq, ovozli luğat yoki ilova.
  3. Tarjima emas, körsatiş. Olmani qölingizga olib, «apple» deng. Bola sözni özbekça söz orqali emas, töğridan-töğri narsa bilan boğlaydi.
  4. Kundalik hayotga boğlang. Kiyinayotganda ranglarni ayting («red», «blue»), zinapoyada sanang («one, two, three»), ovqat paytida mevalarni nomlang.
  5. Eskisini takrorlang. Har yangi mavzuda oldingi haftaning sözlarini ham öyinga qöşing.
  6. Hafta oxirida öyin bilan tekşiring. Kartoçkalarni stolga qöyib sörang: «Where is the cat?» Bola töğri kartoçkani körsatsa — bu ham natija, gapirişi şart emas.

Birinçi sözlar: mavzular böyiça

Mavzu Birinçi sözlar
Ranglar red, blue, green, yellow
Hayvonlar cat, dog, cow, bird
Mevalar apple, banana, orange
Sonlar one, two, three … ten
Oila mom, dad, baby
Tana head, hand, nose, eye
Öyinçoqlar ball, doll, car

Yangi söz bola uni bir neça kun eşitib, özi işlatib turgandan keyingina «öziniki» böladi. Şuning uçun sözlar sonini emas, takrorlaşni köpaytiring.

Kunlik 10 daqiqa qanday ötadi

  1. Salomlaşiş (1 daqiqa). «Hello! How are you?» — «I am fine!»
  2. Qöşiq yoki sanoq (2 daqiqa). Bitta qöşiqni bir hafta davomida takrorlang.
  3. Yangi sözlar (3 daqiqa). 2–3 ta söz — kartoçka yoki haqiqiy narsa bilan.
  4. Öyin (3 daqiqa). «What is missing?» yoki «I spy» — yangi va eski sözlar bilan.
  5. Xayrlaşiş (1 daqiqa). «Goodbye!» Bugungi sözlardan bittasini keçqurun yana eslang.

Uyda öynaş uçun 6 ta öyin

  • Simon says. «Simon says: jump!» desangiz, bola sakraydi; «Simon says» demasdan «Jump!» desangiz, joyida turadi. Harakat sözlari va diqqat bir vaqtda maşq qilinadi.
  • What is missing? Stolga 5 ta kartoçka qöying, bola közini yumsin, siz bittasini yaşiring. Qaysi söz yöqoldi?
  • I spy. «I spy something red» — bola xonadan qizil narsa topib, uning nomini inglizça aytadi.
  • Dökon. Öyinçoqlarni «soting»: «One apple, please!» — «Here you are!» — «Thank you!» Keyin rollarni almaştiring.
  • Qöğirçoq faqat inglizça tuşunadi. Bola qöğirçoq bilan gaplaşişga sizdan köra osonroq jurʼat qiladi.
  • Kun tartibidagi iboralar. Ertalab «Good morning!», keçqurun «Good night!», ovqatdan keyin «Thank you!». Har kuni takrorlanadigan iboralar öz-özidan esda qoladi.

Ingliz harflari: özbek yozuvi bilan adaşmaslik

Özbek bolasi lotin harflarini allaqaçon biladi va bu katta yordam. Lekin bir xil harflar ikki tilda turliça öqiladi. Buni oldindan bilsangiz, bolani çalkaşlikdan saqlaysiz:

  • Ingliz tilida söz yozilişidan boşqaça öqiladi: «name» — «neym», «cat» — «ket».
  • «X» harfi özbek tilida «xöroz»dagi kabi, ingliz tilida esa «box» sözida «ks» bölib öqiladi.
  • «C» va «W» harflari özbek alifbosida yöq — ularni alohida örganiş kerak.

Şuning uçun tartib bunday: avval özbek harflari mustahkam bölsin (bu haqda — bolaga harflarni qanday örgatiş maqolasida), inglizça sözlar esa dastlab quloq bilan örganilsin. Ingliz alifbosi va öqişga 6–7 yoşdan keyin ötiş mumkin.

Ota-ona ingliz tilini bilmasa-çi

Birga örganing — bu ham yaxşi örnak: «Men ham örganyapman, kel, birga eşitamiz». Bilmagan sözingizni taxmin qilib aytmang: ovozli manbadan tinglang va bola bilan takrorlang. Bir kunda 3–5 ta yangi söz ikkalangiz uçun ham yetarli.

Bolaga nima qiziq — öşandan boşlang. Maşinalarni yaxşi körsa, transport sözlaridan, hayvonlarni yaxşi körsa, hayvonlardan. Qiziqiş bor joyda takrorlaş zerikarli bölmaydi.

Köp uçraydigan xatolar

  • Grammatikadan boşlaş. Qoidalar 4–7 yoşli bolaga zerikarli. Avval söz va ibora, qoida — keyinroq.
  • Har bir sözni tarjima qildiriş. «Apple nima degani?» deb söramang — olmani körsating.
  • Xatoni töxtatib tuzatiş. Bola «two cat» desa, «Yes, two cats!» deb töğrisini qaytaring. Özbek tilida «ikki muşuk» deymiz, şuning uçun bu tabiiy xato.
  • Faqat multfilmga tayaniş. Multfilm quloqni tilga örgatadi, lekin bola gapirişi uçun jonli muloqot kerak.
  • Mehmonlar oldida «gapirib ber» deb majburlaş. Bosim bolani uyaltiradi va qiziqişni söndiradi.

«Öyna va örgan»da ingliz tili

«Öyna va örgan» ilovasida ingliz tili uçun alohida öyinlar bor: «Ingliz alifbosi», «Inglizça sözlar», «Inglizça sonlar», «Inglizça gapiramiz», «Inglizça: atrof-olam», şuningdek harakatlar, söz tuziş, söz qidiriş va söz ovi. Har bir inglizça söz ovozli — siz tilni bilmasangiz ham, bola töğri talaffuzni eşitadi.

Köp darajalarda «Örganiş» rejimi bor: bola avval kartoçkalarni körib, eşitib oladi, keyin öynaydi. Qiyin savollar bola eslab qolgunça qaytib keladi, ota-onalar bölimida esa «qiyin joylar» körinadi — uyda qaysi sözlarni takrorlaşni bilasiz. Kunlik maqsad — 10 daqiqa, bu yuqoridagi «har kuni oz-ozdan» tamoyiliga mos.

Savol-javob

Ingliz tilini neça yoşdan boşlaş kerak?

Aniq «töğri yoş» yöq. 4–5 yoşda söz va qöşiqlardan boşlaş mumkin, 6–7 yoşda harflar qöşiladi. 8–10 yoşda boşlagan bola ham keç qolmagan — u köproq öqiş va yoziş orqali örganadi.

Ingliz va rus tilini bir vaqtda örgatsa böladimi?

Böladi, faqat tillarni aralaştirmang: har biriga alohida vaqt yoki alohida öyin ajrating. Yozuvda ehtiyot böling — lotin va kirill harflarini bir vaqtda boşlaş bolani çalğitişi mumkin. Batafsil — bolaga rus tilini qanday örgatiş haqidagi maqolada.

Multfilmlar yordam beradimi?

Inglizça multfilm quloqni tilga örgatadi, ayniqsa birga körib, töxtatib savol bersangiz: «What colour is it?» Lekin bu ham ekran vaqti — kunlik meʼyorni bola telefonda qança vaqt öynaşi mumkin maqolasidagi tavsiyalarga qarab belgilang.

Bola inglizça gapirişdan uyalsa-çi?

Majburlamang. Köp bolalar avval uzoq vaqt faqat tinglaydi va tuşunadi, gapiriş keyinroq boşlanadi. Qöğirçoq, qöşiq va dökon öyini kabi bosimsiz vaziyatlar yaratib bering.

Xulosa

Ingliz tilini uyda örgatiş uçun murakkab dastur kerak emas: har kuni 10–15 daqiqa, bitta mavzu, köp takrorlaş va öyin. Avval tinglaş va sözlar, keyin iboralar, 6–7 yoşdan keyin harflar va öqiş. Xatolarni keçiring, kiçik yutuqlarni nişonlang — şunda bola til örganişni quvnoq maşğulot deb biladi.